Polskie losy 1939-1945
Miejsce pamięci ofiar wojny i okupacji niemieckiej

Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie prezentuje platformę cyfrową, która jest „Wirtualnym Pomnikiem – Miejscem Pamięci” o ofiarach wojny i okupacji niemieckiej 1939-1945. W przyszłości stanie się on jednym z elementów Domu Polsko-Niemieckiego, który powstanie w Berlinie i będzie miejscem pamięci, spotkań edukacyjnych, informacji o ofiarach terroru okupacyjnego.
Platforma powstała jako część projektu „Polskie losy 1939-1945. Pamięć lokalna & cyfrowa”. Można tu znaleźć nazwiska, a także informacje o historii osób represjonowanych przez nazistowskie Niemcy, pochodzących z Polski. Platforma pomoże zachować,usystematyzować i zaprezentować wiedzę o losach milionów polskich obywateli z czasów II wojny światowej, a także spopularyzować ją na przykładzie wybranych relacji i świadectw.
Projekt jest finansowany przez Federalne Ministerstwo Finansów (BMF) w ramach programu edukacyjnego niemieckiej Fundacji „Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość” i realizowany we współpracy z Niemieckim Instytutem Spraw Polskich w Darmstadt.
Niemiecki Instytut Spraw Polskich w Darmstadt przeprowadził konkurs na Lokalne inicjatywy kultury pamięci związane z losami obywateli polskich z okresu II wojny światowej, a w oparciu min. o informacje dostępne na platformie - przygotował ofertę edukacyjną skierowaną do odbiorców niemieckich, tak aby pamięć o tym rozdziale polsko-niemieckiej historii pozostała żywa i była przestrogą dla młodego pokolenia.

Ofiary wojny i okupacji 1939-1945

Zobacz nazwiska, poznaj losy

1942

Zginęli 5 czerwca

Zginęli 5 czerwca

BINEM ISRAEL ALTERMAN, BER ARSZTEJN, ANTONI BANACH, JULIAN BARTOLEWSKI, JULIAN BARTOLEWSKI, JAN BĄK, JAN BĄK, MAXIMILIAN BERGMANN, FRANCISZEK BOLKO, STANISŁAW BOLKO, STANISŁAW BOLKO, ZALMA BOMSTEIN, ROMAN BORKOWSKI, FAJGA BRUMER, MIECZYSŁAW CIEPŁY, JÓZEF CZAJA, JÓZEF CZAJA, FISZEL CZERLEWICZ, JAN DANIK, JÓZEF DOMAŃSKI, JÓZEF DOMAŃSKI, ANTONI DOMINIAK, SALAMON ISRAEL DORENTER, EDMUND DUDEK, EDMUND DUDEK, STANISŁAW DUKOWICZ, STANISŁAW DUKOWICZ, WOLF FELCKER, PHILIPP FLECK, SAMUEL FURGACZ, STANISLAUS GĘGAŁA, JÓZEF GŁÓWKA, ZYGUS GOLDBERG, SURA GROSMAN, MALKA GRUNWALD, HERMAN HAHN, DAWID HASKIELEWICZ, DAWID ISRAEL HASKLOWICZ, JOZEF HOLODYNSKI, JOSEF HOLUBEC, MARIAN JASIKOWSKI, EMIL JELEŃ, EMIL JELEŃ, LEJB JOSKOWICZ, JAN JOZWIAK, JAN JÓŹWIAK, JUDA KALMAN, PAUL KAMINSKI, HELMUTH KANN, TADEUSZ KARWOWSKI, STANISŁAW KIEŁB, STANISŁAW KIEŁB, BRONISŁAW KOŁODZIEJCZYK, BRONISŁAW KOŁODZIEJCZYK, CZESŁAW KONDRATOWICZ, CYRLA KORZUSZARZ, CHAIM KOZAK, JAN KOZAK, JAN KOZIERCKI, JAN KOZIERSKI, JAN KULIŃSKI, ANDRZEJ KUŁAKOWSKI, REGINA LANDAU, ALFONS LATOCHA, ALFONS LATOCHA, ALFONS LATOCHA, SYKSTUS LEWKOWICZ, RACHEL LIPSKI, MOTEL ISRAEL LUPKA, FIDELIS ŁUKASIK, A ŁYSEK, ANTONI ŁYSEK, ANTONI ŁYSEK, ANTONI ŁYSEK, ANTONI ŁYSEK, HELENA MAŁACZYŃSKA, HELENA MAŁACZYŃSKA, ABRAHAM MANDELBAUM, ALEXANDER MARMORSTEIN, ZDZISŁAW NAGAY, ZDZISŁAW NAGAY, JAN NAGLIK, JAN NAGLIK, JOHANN NIEMCZYK, ZYGMUNT NOGAJ, TATEUSZ OKRASA, JÓZEF ORLAŃSKI, JÓZEF ORLAŃSKI, FRIEDRICH WILHELM ORMICKI, STANISLAUS PALUS, STANISŁAW PALUS, FRANCISZEK PAWLOWSKI, LUDWIK PECEK, JERZY PIASECKI, JERZY PIASECKI, WALTER PIONTEK, USZER ISRAEL PISNER, DANIEL PLAWSKI, DANIEL PŁAWSKI, CHIL PRZEDBORSKI, STANISŁAW RYTEL, JAN SALIZENKO, JOSEF SCHWERIN, WOJCIECH SIEŃKO, ANTONI SIEWIERSKI, LEIBER SILBER, JAN SKABARA, MARIAN SKOWIERZAK, WACŁAW SMUZNY, JÓZEF SOBIECKI, ADAM SOKOL, STANISŁAW SOLTYS, ROMAN STACHERA, STEFAN STĘPIEŃ, JOHANN SUMINSKI, JOHANN SUMINSKI, ROMAN SZAFARCZYK, ROMAN SZAFARCZYK, GORDZIEJ SZCZUR, STANISŁAW SZMATALA, BOLESŁAW SZOT, BOLESŁAW SZOT, BOLESŁAW SZOT, BOLESŁAW SZOT, MOTEL SZPARBER, MOTEL ISRAEL SZPARBER, STANISŁAW SZUFA, STANISŁAW SZUFA, MOSZEK TENENBAUM, BINEM WAJMAN, WIKTOR WAJTMAN, WACŁAW WIATOREK, WACŁAW WIATOREK, MAKSYMILIAN WINTER, JAN WITAK, JAN WITAK, FRANCISZEK WOJDA, FRANCISZEK WOJDA, JÓZEF WOLANSKI, WILLY WOLF, ANTONI WOLNIK, ADAM WÓJCIK, ANDRZEJ WÓJCIK, ANDRZEJ WÓJCIK, PAWEŁ WYBRANIEC, PAWEŁ WYBRANIEC, TADEUSZ ZAJICEK, CHANA ZALCBERG, FRANZ ZARNOWSKI, KSAWERY ZARNOWSKI, JÓZEF ZELAZNIK, JERZY ZENTARSKI, MARCIN ZIELINSKI, MARTIN ZIELINSKI, JERZY ZIENTARSKI, ESTER ZYLBERBERG WIZENFEL, NAZWISKA NIEZNANE (2 — GMINA RADZYMIN)

1943

Zginęli 5 czerwca

Zginęli 5 czerwca

ALEKSANDER ADAMCZYK, ADAMCZYK, KONSTANTIN BASINSKI, TADEUSZ BATTEK, WŁADYSŁAW BĄBER, DAWID BECHER, DAWID BECHER, JOSEF BIALEK, FRANCISZEK BIELAWSKI, MARIA BOGACZ, WA...? BOJARSKI, JOSEF BORKOWSKI, ALEKSANDRA BRYŁA, JAN BRYŁA, WINCENTY BRYŁA, WALENTY BUREK, STANISŁAW BUSZTA, JÓZEF CHAŁUPKA, JÓZEF CHWASTEK, KATARZYNA CHWASTEK, WLADISLAW CICHOCKI, WOJCIECH CZEREŚ, KAZIMIERZ DECOWSKI, JAN DŁUGOSZEWSKI, LEON DŁUGOSZEWSKI, JAN DOBEK, JÓZEF DOBEK, BOLESŁAW DRAHEIM, DAWID EPSZTEIN, BARTŁOMIEJ FAŁDA, STANISŁAW FILIP, EDWARD FORNALCZYK, JOSEF GALANT, JOSEF GALANT, STANISŁAW GALANT, STANISŁAW GALANT, GAŁĄZKA, GAŁĄZKA, STANISŁAW GARBARCZYK, JERZY GOLUB, ALEKSANDER GOŁĘBIOWSKI, GOŁĘBIOWSKI, JAN GÓRECKI, HACIUK, HACIUK, HACIUK, LIBA HOROWICZ, MARIANNA IZDEBSKA, SZCZEPAN JACEK, ANTONI JAKUBIK, KAZIMIERZ JAKUBIK, STANISŁAW JAKUBIK, STANISŁAW JAKUBIK, BRONISŁAW JANCUK, ANDRZEJ JANKOWSKI, KAZIMIERZ JAROSIK, JAROT, STANISŁAW JAWORSKI, STANISŁAW JAWORSKI, IWAN JURCZAK, KAMIŃSKI, FRANCISZEK KANAS, LEO KASPOZACH, JAN KATARA, JAN KAZNOWAKI, STANISLAUS KLEYSTER, GENOWEFA SARA KOCHAN, JOHANN KOGUT, KOMODA, KOMODA, EMIL KOPITZKE, JÓZEFA KORWAT, WALENTY KOŚCIÓŁEK, MARCIN KOZYRA, KRAKOWIAK, KRAKOWSKI, DORIS KREFT, FRANCISZEK KRUSZEWSKI, STANISŁAW KUCA, STANISŁAW KUTER, HENRYK KUZARA, WŁADYSŁAW LASIŃSKI, DAWID LASKI, DAWID LASNER, FRANCISZEK LOMAT, JÓZEF ŁOŚ, JAN MARCINIEC, STANISŁAW MARCINIEC, JAN MATERA, KAZIMIERZ MATUSIAK, TADEUSZ MATYJAK, WŁADYSŁAW MATYJAK, TADEUSZ MAZIK, MICHAŁ MIAZGA, MIZAK, MIZAK, THOMAS MODZELEWSKI, KAZIMIERZ MOJZUK, KAZIMIERZ MOJŻUK, SZCZEPAN NAPORA, JÓZEF NYGA, AGNIESZKA OŁDAK, HELENA OŁDAK, JADWIGA OŁDAK, KAZIMIERZ OŁDAK, OPALEŃSKI, OPALIŃSKI, JAN OŻÓG, FRANCISZEK PABIJAŃCZYK, WACŁAW PASTOR, WACŁAW PASTOR, FRANCISZEK PIĄTEK, FRANCISZEK PIĄTEK, WŁADYSŁAW PIETRAS, WŁADYSŁAW PIETRAS, JAN PILARSKI, JAN PILARSKI, JÓZEFA PIWOWARSKA, JÓZEFA PODSIADŁO, STANISŁAW PODSIADŁO, STANISŁAW PODSIADŁO, INGO POGGEL, KAZIMIERZ POLANOWAKI, MARIA POPIELATA, MARIA POPIELATA, CELINA PRACKA, TEODOR PROKOPI, SZCZEPAN PRZYBYŁA, RADOMSKI, RADOMSKI, ANTONI RADZIMINSKI, TATJANA RIBIZKIJ, JAN SASIN, JAN SASIN, SASIN, HUGO SCHOLZ, WACŁAW SKIBOWSKI, WACŁAW SKIBOWSKI, ALEKSANDRA SOKALÓWNA, STANISLAW STARZINSKI, ADALBERT STOLZ, ANTONI STOPYRA, JÓZEF STOPYRA, MICHAŁ STOPYRA, BOLESŁAW STUDZIŃSKI, BOLESŁAW STUDZIŃSKI, ANNA SUCHARSKI, SUCHODOLSKI, SUCHODOLSKI, PERLA SUSZOZANOWSKA, FRANCISZEK SZCZEPAŃSKI, FRANCISZEK SZCZEPAŃSKI, ROMAN SZEWCZYK, ROMAN SZEWCZYK, SZMIELAK, JERZY SZULC, KLEMENS SZYMKIEWICZ, KLEMENS SZYMKIEWICZ, KLEMENS SZYMKIEWICZ, ŚMIAŁEK, JAN TARGALSKI, ICEK TIGER, TEOFIL URBAN, HENRYK WACHNIK, MOSZEK WEINTRAUB, NUSEN WIDAWSKI, MARIANNA WIĘCKOWSKA, JAN WOJTYLSKI, WOŚ, WOŚ, KATARZYNA WOŹNIAK, TADEUSZ WOŹNIAK, TADEUSZ WOŻNIAK, ANTONI WYCISK, JÓZEFA ZARĘBA, MARIA ZIELIŃSKA, STANISŁAW ZIELIŃSKI, STANISŁAW ZYCH, TADEUSZ ZYCH, TADEUSZ ZYCH, WŁADYSŁAW ZYCH, STANISLAW ZYGNER, STANISŁAW ŻEBROWSKI, STANISŁAW ŻEBROWSKI, HERMAN ŻUK, NAZWISKA NIEZNANE (3 — KOSTOMŁOTY), NAZWISKA NIEZNANE (22 — PASIEKA), NAZWISKA NIEZNANE (16 — PASIEKI), NAZWISKA NIEZNANE (8 — TUMLIN)

1944

Zginęli 5 czerwca

Zginęli 5 czerwca

JÓZEF BANACH, ROMAN BĄK, JÓZEF BECK, ARON BEHAGIEN, EDMUND BERYCH, EDMUND BERYCH, JAN BIAŁY, JÓZEF BOREK, JÓZEF BOREK, ROMUALD BUCHWALD, FRANCISZEK BUCHWAŁA, JAN CHARA, FELIKS CHAROSZKIEWICZ, FELIKS CHAROSZKIEWICZ, FAJGA CHECINSKI, PAWEL CIESLACK, STANISŁAW CZARNIK, IRENA CZERWONKA, WŁADYSŁAW DEPTUŁA, ADELAJDA DŁUGOSZ, STEFAN DMOCHOWSKI, STEFAN DMOCHOWSKI, FRANZISKA DONES, EUGENIUSZ DYMIŃSKI, STANISŁAW DYMIŃSKI, ZDZISŁAW DZIECZEK, STANISŁAW FORNAL, MICHAŁ GASIOREK, EDWARD GAZDA, RUDOLF GIERMAŃSKI, JÓZEFA GIROGA, MAJER GLAS MAJEROWICZ, JOSEF GOLDBERG, FRANCISZEK GOŁĄBEK, KAZIMIERZ GRADEK, BARBARA GRADOWSKA, PIOTR GRECH, PIOTR GRECH, CZESŁAW GROCHOWSKI, WŁADYSŁAW GRODZICKI, JANINA GRUBA, FRANCISZEK GRZEBIEŃ, MIECZYSŁAW GULIK, MIECZYSŁAW GUTEK, PIOTR HADUCH, ALFREDA HENDZLIK, MANES HOLCSZTAJN, ZBIGNIEW HOLUJ, IDA HUZE, WERONIKA JASIKOWSKA, FRANCISZEK JESIONEK, WŁADYSŁAW KACZMARSKI, KAZIMIERZ KAMPA, STANISŁAW KANKIEWICZ, STANISŁAW KANKIEWICZ, ANNA KARACHYN, WILHELM KIELAR, JÓZEF KIJ, STANISŁAW KIMEL, ZYGMUNT KIŚNIEWSKI, FELIKS KOCIUBA, KRYSTYNA KONSTANCIAK, WŁADYSŁAW KORDYS, ADAM KOŚCIUK, MARIA KRAINSKA, JAKUB KRAWICKI, ZBIGNIEW KRUSZELNICKI, ZBIGNIEW KRUSZELNICKI, ERWIN KRZEMIEN, ANDRZEJ KURYŚ, JAN KUZIA, WLADYSLAW KUZIA, MIECZYSŁAW LASKI, WŁADYSŁAW LASOŃ, JÓZEF LAURANIEC, JAKOB LUBINSKI, WILHELM ŁĄTKA, FRANCISZEK MASTEJ, WŁADYSŁAW MASTEJ, TEODORA MATELSKA, THEODORA MATELSKA, JAN MAZUR, WŁADYSŁAW MAZUR, ADAM MICHALIK, ADAM MICHALIK, ADAM MILA, JAN MOŻDŻAN, WŁADYSŁAW MOŻDŻAN, JÓZEF MRÓZ, STANISŁAW MUDAF, JÓZEF NIESYTO, JÓZEF NIEZGODZKI, WINCENTY NIEZGODZKI, PAWEŁ NOWICKI, WACŁAW NOWOSIELSKI, FRANCISZEK PABIAN, JAN PIERÓG, STEFAN PIERÓG, PIETRZYKOWSKI, JÓZEF POLKO, SOFIA PSCHYBISCH, ROMAN RAK, JAN ROSENBAJGER, STEFAN ROSICKI, STANISŁAW ROSOLSKI, TADEUSZ ROSOLSKI, MARIA RYBAKOWA, MARIAN RYMANOWICZ, ANDRZEJ SCHARKO, FRANCISZEK SIENCZAK, HENRYK SIKORA, LEOPOLD SITKO, JÓZEF SIUDYKA, STANISŁAW SKUCIŃSKI, MIECZYSLAW SLIWINSKI, JÓZEF STEC, MARIA STRENT, SINAIDA SUSZKIEWICZ, SUSZKIEWICZ, BRONISŁAW SUWAŁA, WLADISLAW SZCZUREK, EDWARD SZLAMA, FRANCISZEK SZURMIAK, BOHDAN ŚMIAŁOWSKI, ALFONS TESSAR, STEFAN TRZASKA, WŁADYSŁAW WALENTAS, KSAWERY WAŚKIEWICZ, WISZNIEWSKI, WISZNIEWSKI, JOSEF WOJCIECHOWSKI, REGINA WOJCINSKA, REGINA WOJCIŃSKA, JAN ZADROŻNY, SZYMON ZAJĄC, STEFAN ZAWADA, WACŁAW ZAWADZIŃSKI, MIECZYSŁAW ZIEMIAŃSKI, MARIAN ZURAWSKI, HENA ZYLBERBERG, SZMUL ZYLBERMAN, STANISŁAWA ŻOŁĄDEK, NAZWISKA NIEZNANE (7 — WARZYCE)

Polskie losy 1939-1945

Niewola jeniecka
Jeńcy polscy, wrzesień 1939 (IPN)

Według powojennych szacunków Biura Odszkodowań Wojennych, w walkach z Wehrmachtem w 1939 roku zginęło około 66000 polskich żołnierzy i oficerów, 134000 zostało rannych, a około 420000 dostało się do niewoli niemieckiej.

Więcej
Roboty przymusowe

Jednym z głównych celów polityki Trzeciej Rzeszy było włączenie zdobytych terytoriów w strukturę gospodarczą Niemiec i maksymalne ich wykorzystanie.

Więcej
Obozy koncentracyjne

Pierwsze obozy koncentracyjne powstały na terenie Niemiec już w marcu 1933 roku. Obozem wzorcowym był Konzentrationslager Dachau, utworzony na podstawie zarządzenia Heinricha Himmlera z 21 marca 1933 roku.

Więcej
Obozy karne i więzienia

Na okupowanych ziemiach Polski Niemcy wprowadzili normy karne obowiązujące w Trzeciej Rzeszy (m.in. niemiecki kodeks karny, ustawy norymberskie, karne prawo wojenne z 1938 roku).

Więcej
Getta. Zagłada Żydów i Romów

Niemal równocześnie z dojściem Hitlera do władzy w 1933 roku, w Niemczech rozpoczęła się dyskryminacja osób uznawanych w doktrynie faszystowskiej za „podludzi”. Do tej kategorii zaliczono Żydów, Cyganów a później także Słowian.

Więcej
Germanizacja

Niemieckie władze okupacyjne dość szybko doszły do wniosku, iż natychmiastowa germanizacja ziem polskich włączonych do Trzeciej Rzeszy nie dokona się tylko poprzez osiedlanie na terenach polskich Niemców.

Więcej
Wysiedlenia

Głównym celem niemieckiej polityki germanizacyjnej wobec zajmowanych terenów było usunięcie z nich obcych ras, a na ich miejsce sprowadzenie i osiedlenie Niemców mieszkających poza krajem

Więcej
Okupacyjna codzienność

1 września 1939 roku rozpoczął nowy etap w życiu mieszkańców Polski. Wojna a następnie pięcioletnia okupacja zmieniły codzienność zwykłych ludzi. Początkowo nie wiedziano, czego się spodziewać po Niemcach.

Więcej

Wydarzenia

Ziemie wcielone do III Rzeszy

1 IX 1939

nalot niemiecki na Wieluń (zginęło ponad 1000 osób)

IX 1939 – IV 1940

Intelligenzaktion (akcja „Inteligencja”) – akcja fizycznej likwidacji polskiej inteligencji oraz polskich warstw kierowniczych na terenie okupowanej Polski

IX-XII 1939

w obozie dla internowanych w Karolewie zamordowano od 4 do 10 tys. osób

IX 1939 - I 1940

seria egzekucji w Lesie Szpęgawskim pod Starogardem Gdańskim (zamordowano od 5 do 7 tys. osób)

28 IX 1939

Zakroczym zamordowanie
przez Wehrmacht 500 jeńców
i 100 mieszkańców miasta

8 X 1939

dekret Hitlera o wcieleniu
północnych i zachodnich obszarów Polski do Niemiec

X 1939 – IV 1940

seria egzekucji w Lesie Piaśnickim pod Wejherowem (zamordowano od 12 do 14 tys. osób) i Mniszku pod Świeciem (zamordowano ok. 10 tys. osób)

X 1939 – III 1941

wysiedlenie z Pomorza
do Generalnego Gubernatorstwa od 120 do 170 tys. osób narodowości polskiej i żydowskiej

XI 1939

pierwsze egzekucje w Lesie
Lućmierskim pod Zgierzem (zamordowano tu ok. 30 tys. osób)

XII 1939 – III 1941

wysiedlenie z Wielkopolski do Generalnego Gubernatorstwa ponad 280 tys. osób

XII 1939

początek wysiedleń z rejencji
łódzkiej (do 1945 objęły 444 tys. osób narodowości polskiej)

II 1940

początek wysiedleń z rejencji
ciechanowskiej (ogółem wysiedlono ok. 25 tys. osób)

II 1940

utworzenie getta w Łodzi

Wiosna 1940

Intelligenzaktion Schlesien –
wymordowanie 2 tys. Polaków na Śląsku

27 IV 1940

decyzja o założeniu obozu
koncentracyjnego w Auschwitz

14 VI 1940

przybycie pierwszego
transportu więźniów do KL Auschwitz

22 IX 1940 – 12 XII 1940

„Akcja Saybusch”
– wysiedlenie 50 tys. Polaków
z Żywiecczyzny

III 1941

wprowadzenie niemieckiej listy narodowościowej

VIII 1941

pierwsze mordy przy użyciu
gazu cyklon B w KL Auschwitz

X 1941

wymordowanie ok. 3 tys. Żydów z okolic Konina

7 XII 1941

uruchomiony zostaje obóz
zagłady w Chełmie nad Nerem (zamordowano w nim ok. 320 tys. Żydów)

III 1942

przybycie do KL Auschwitz
pierwszych transportów Żydów z Francji

Lato 1942

utworzenie sieci ok. 30 obozów „Polenlager” dla Polaków wysiedlanych
ze Śląska

1 XII 1942

utworzenie w Łodzi obozu
karnego dla dzieci i młodzieży

X-XI 1943

przybycie do KL Auschwitz
transportów Żydów z Włoch

18 I 1945

początek „marszu śmierci”
więźniów KL Auschwitz

Generalne Gubernatorstwo

V-VII 1940

przeprowadzenie przez Niemców „Akcji AB”, w ramach której zamordowano 6500 Polaków – w tym ok. 3500 przedstawicieli polskich elitpolitycznych i intelektualnych oraz ok. 3000 przestępców kryminalnych

14 VIII 1940

pierwszy transport Warszawiaków do KL Auschwitz (1666 więźniów)

2 X 1940

utworzenie getta warszawskiego

1 XII 1940

utworzenie przymusowej Służby Budowlanej Baudienst

IV 1941

liczba osób zamkniętych
w getcie w Warszawie osiągnęła najwyższy pułap – 450 tys

Wiosna 1942

rozpoczęcie akcji Reinhard
– masowych wywózek Żydów
do obozów zagłady (wymordowanie ok. 2 milionów osób).

17 III 1942

uruchomienie obozu zagłady w Bełżcu

IV 1942

uruchomienie obozu zagłady
w Sobiborze

13 VII 1942

wymordowanie ok. 1800
Żydów w Józefowie pod Biłgorajem

23 VII 1942

uruchomiono obóz zagłady w
Treblince (zamordowano tu 870 tys. Żydów)

XI 1942–VIII 1943

akcja wysiedleńcza na
Zamojszczyźnie (objęła ponad 100 tys. osób, w tym 30 tys. dzieci)

Jesień 1942–wiosna 1943

nasilenie łapanek ulicznych i wywózek na roboty
przymusowe.

19 IV 1943

wybuch powstania w getcie warszawskim

VI 1943–VIII 1943

akcja pacyfikacyjna na Zamojszczyźnie

14 X 1943

powstanie więźniów obozu koncentracyjnego w Sobiborze

2 II 1944

pacyfikacja przez Niemców
wsi Borów (zamordowano ok. 1200 osób)

22 VII 1944

wymordowanie przez
Niemców ok. 200 więźniów
Zamku Lubelskiego

1 VIII 1944

wybuch powstania
w Warszawie

VIII 1944

wymordowanie przez Niemców i ich sojuszników ok. 10 tys. mieszkańców
warszawskiej Ochoty i ponad 40 tys. mieszkańców warszawskiej Woli

VIII-X 1944

wysiedlenie ok. 500 tys.
mieszkańców Warszawy i ok. 100 tys. mieszkańców miejscowości
podwarszawskich.

9 X 1944

początek planowego burzenia Warszawy przez Niemców