Polskie losy 1939-1945
Miejsce pamięci ofiar wojny i okupacji niemieckiej

Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie prezentuje platformę cyfrową, która jest „Wirtualnym Pomnikiem – Miejscem Pamięci” o ofiarach wojny i okupacji niemieckiej 1939-1945. W przyszłości stanie się on jednym z elementów Domu Polsko-Niemieckiego, który powstanie w Berlinie i będzie miejscem pamięci, spotkań edukacyjnych, informacji o ofiarach terroru okupacyjnego.
Platforma powstała jako część projektu „Polskie losy 1939-1945. Pamięć lokalna & cyfrowa”. Można tu znaleźć nazwiska, a także informacje o historii osób represjonowanych przez nazistowskie Niemcy, pochodzących z Polski. Platforma pomoże zachować,usystematyzować i zaprezentować wiedzę o losach milionów polskich obywateli z czasów II wojny światowej, a także spopularyzować ją na przykładzie wybranych relacji i świadectw.
Projekt jest finansowany przez Federalne Ministerstwo Finansów (BMF) w ramach programu edukacyjnego niemieckiej Fundacji „Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość” i realizowany we współpracy z Niemieckim Instytutem Spraw Polskich w Darmstadt.
Niemiecki Instytut Spraw Polskich w Darmstadt przeprowadził konkurs na Lokalne inicjatywy kultury pamięci związane z losami obywateli polskich z okresu II wojny światowej, a w oparciu min. o informacje dostępne na platformie - przygotował ofertę edukacyjną skierowaną do odbiorców niemieckich, tak aby pamięć o tym rozdziale polsko-niemieckiej historii pozostała żywa i była przestrogą dla młodego pokolenia.

Ofiary wojny i okupacji 1939-1945

Zobacz nazwiska, poznaj losy

1942

Zginęli 30 lipca

Zginęli 30 lipca

WALENTY ANDRYSZCZYK, HERSZ BANET, STEFAN BARAN, STEFAN BARAN, JÓZEF BARTKIEWICZ, JÓZEF BARTKIEWICZ, ZYSLA BERENSTEIN, FERDINAND BILEK, JACOB BINDER, MOSZEK BITTENFELD, ISRAEL BLU…, ISRAEL BLUMENSTOK, JAN BLUSZCZAK, ABRAM BOCIAN, JAN BOJAR, NAFTALI BRAUNER, ABRAHAM BUCHNER, ANTONI BUDRYK, FRANCISZEK BUDZYN, FRANCISZEK BYLOK, NUCHYM CALA, WALENTIN CEBULA, WŁADYSŁAW CHOLEWA, WŁADYSŁAW CHOLEWA, JAKOB CUKIER, JAKOB CUKIER, MORDKO CUKIER, KAZIMIERZ CYBUCH, KAZIMIERZ CYBUCH, AJZYK CYGELNICKI, WŁADYSŁAW CZERKAWSKI, WŁADYSŁAW CZERKAWSKI, WOJCIECH DŁUGOBORSKI, WOJCIECH DŁUGOBORSKI, DEBROA DOBKIN, PIOTR DOMAGAŁA, HENRI DROUCKER, WŁADYSŁAW DYMSKI, USZER EJBUSZYC, HERSZ ESRIKMAN, HERSZEK FAJNZYLBERG, CZESŁAW FEDOK, CZESŁAW FEDOK, WOLF FELD, BELA FINKELKRAUT, MOSZEK FINKELMAN, SCHIJA FISCHMANN, MICHAŁ FLETA, HENRYK FLUDER, JOSEF FRAJNDLICH, ABRAM FRIDMAN, SAMUEL FRIEDMACHER, MENASZE FRYDMAN, BERNHARD GADZIK, JÓZEF GALKA, JÓZEF GAŁKA, CHAIM GOLD, ICHOK GOLDSCHMIEDT, TADEUSZ GOŁĘBIOWSKI, TADEUSZ GOŁĘBIOWSKI, CHINDA GORNY, ARBAHAM GOTHELF, WATZLAW GRAMBURG, CHAIM GROBERG, CHAIM GROBERG, SEMMER GRÜNBAUM, MORDKA GUTMAN, ABRAM GUTTMAN, WŁADYSŁAW HALIŃSKI, WŁADYSŁAW HALIŃSKI, ABRAM HERSZBERG, WILHELM HIPERT, KATHARINE HOFFENREICH, BEREK HOLCKENER, LEJB HOLZBERG, CHASKEL HOPENSTAND, TADEUSZ HOPPEL, EDWARD IGNASIAK, STEFAN IGNORUK, MICHAŁ JABLONSKIJ, BOLESŁAW JANKOWIAK, PIOTR JANOCHA, PIOTR JANOCHA, PETER JAREK, JÓZEF JÓŻWIAK, MAKS KALEJA, ABRAHAM KAM, JOISEK KAPLAN, LUDWIK KAPUSTA, LUDWIK KAPUSTA, JAN KARBOWSKI, IWAN KASPRZYK, JAKOB KATZ, WACŁAW KISZCZAK, WENZEL KISZCZAK, LEIB KITMACHER, LEIB KITMACHER, MICHEL KLEIN, MICHEL KLEIN, MIECZYSŁAW KNOTORA, MIECZYSŁAW KNOTORA, MIKOŁAJ KNYSZ, NIKOLAI KNYSZ, MIKOŁAJ KOŁDRA, MIKOŁAJ KOŁDRA, MAYER KOPER, BRONISŁAW KOSACZEK, LUDWIG KOWALIK, BRONISŁAW KOZACZEK, CZESŁAW KUCZYŃSKI, CZESŁAW KUCZYŃSKI, STEFAN KUNKOWSKI, MAURICE KUTSCHER, WŁODZIMIERZ KUZEMKO, WŁODZIMIERZ KUZEMKO, HERZ KWELMANN, TADEUSZ KWIATKOWSKI, PAWEŁ LACH, WERNER LAN, MAKS LEWY, ARON LIBERMAN, ISRAEL LIBESKIND, MARIAN LIPINSKI, CHAIM LIPSZYC, FRANCISZEK LUCZYWO, USZER LUSTMANN, PAWEŁ ŁACH, FRANCISZEK ŁUCZYWO, WŁADYSŁAWA MACISZEWSKA, JÓZEF MALICKI, JÓZEF MALICKI, WŁADYSŁAWA MALISZEWSKA, BOLESŁAW MARCULA, KASIMIR MARKOWSKI, THADEUS MARKOWSKI, NIKOLAUS MAZURETZ, SZAPSA MEDWIEDIEW, STANISŁAW MICIAK, STANISŁAW MICIAK, ABRAHAM MILSTEIN, STANISŁAW MISIAK, STANISŁAW MISIAK, FRANZ MOKRZYCKI, STANISŁAW MROWIEC, STANISŁAW MROWIEC, ISABELLE NAIDITCH, IZRAEL NEST, SALOMON NEVIADOMY, ADOLF NIECHIADOWICZ, ADOLF NIECHIADOWICZ, NISEN NISENCWEIG, JÓZEF NOWAKOWSKI, JÓZEF NOWAKOWSKI, LUCJAN ODYA, CHAIM OFFENBERG, JOHANN OLMA, WŁADYSŁAW PASCHEK, WŁADYSŁAW,- PASCHEK, MIECZYSŁAW PASIERB, WACŁAW PAWŁOWSKI, WACŁAW PAWŁOWSKI, WŁADYSŁAW PIECZORA, KASIMIR PISZCZALKA, SZMUL PRZEWORSKI, CZESŁAW PRZYGODZKI, CZESŁAW PRZYGODZKI, CZESŁAW PRZYGODZKI, EDWARD RACZKOWSKI, EDWARD RACZKOWSKI, ZELMAN RAPAPORT, KAZIMIERZ RODO, KAZIMIERZ RODO, LABA ROSZ, LEI ROTCAJG, MORDKA ROTGOLD, SZLAMA ROTSZTEIN, SZYJA ROZENBAUM, CHANIN-MOSEK RÓŻAŃSKI, HENRYK RZEMIENIECKI, HENRYK RZEMIRNIECKI, CHAIM RZEPNIK, WILHELM SCHWARZER, MOSES SEIDEL, ERWIN SIELSKI, SCHLOMA SILBERMANN, JAN SIREK, JAN SŁAWKÓW, JAKUB SŁONINA, JAKUB SŁONINA, FRANCISZEK SMIALOWAKI, FRANZ SMIALOWAKI, MICHAŁ SOCHACZ, MICHAŁ SOCHACZ, MICHAEL SODOWY, ALEKSANDER SOTOWICZ, STANISŁAW STANICKI, MARIAN STAŃCZYK, JÓZEF STAWIARSKI, NIKOLA STEFANYN, NIKOLA STEFANYN, PAWEŁ STRÓŻAK, PAWEŁ STRÓŻAK, SZACHRISIABS, EDWARD SZCZERBA, EDWARD SZCZERBA, JAKOB SZNYCER, ZYGMUNT SZORTYKA, LIPA SZUBERT, LIPA SZUBERT, LEONARD SZULC, TOBJAS SZWARCBARD, KAZIMIERZ SZYDŁOWSKI, KAZIMIERZ SZYDŁOWSKI, JOSEF TAGER, CHAIM TEMPELHOF, ABRAM TENENBAUM, INGENBORG THIAL, HENRYK THORN, SIMON TOURKELTAUB, MOJSCHE TREGER, HIRSCH WÄCHTER, HERSZ WAJCMAN, HERSZEL WAJNSZTOK, JACQUES WAJS, MALKA WAJSAND, JÓZEF WALCZAK, ŁUCJAN WAWRACKI, WŁADYSŁAW WIKTOROWITZ, SYLWESTER WOJDANOWSKI, LEWEK WOLRAUCH, JAN WÓJCIK, JAN WÓJCIK, JAN ZABIEREK, JAN ZABIEREK, MOSZEK ZAJAC, JAN ZAJAR, JAN ZAJĄC, STANISLAW ZAPALOWSKI, FRANCISZEK ZBYCH, JAN ZUBER, KLAUDIUSZ ZUWAŃSKI, KLAUDIUSZ ZWAŃSKI, SZLAMA ZYLBERSTEIN

1943

Zginęli 30 lipca

Zginęli 30 lipca

JAN BAŁDA, JAN BAŁDA, JAN BAŁDA, JAN BAŁDA, JAN BARKONSKI, KATARZYNA BAZAN, STANISŁAW BEDNARCZYK, SZAJNDLA BERLINSKA, KLARA BLUM, MARIE BRZEZIŃSKI, KATARZYNA BUSZ, JAN CHLISTOWSKI, JAN CHLISTOWSKI, JAN CHLISTOWSKI, JAN CHLISTOWSKI, WŁADYSŁAW CHOLEWA, JAN CHRAPEK, FERDINAND ISRAEL CZECHANOWSKI, ZYGMUNT DANIELEWICZ, MARIAN DANIELEWSKI, MARIAN DANIELEWSKI, FELKA DENEMARK, HRYNKO DYDEK, MARTHA FISCHER, NADZIEJA FLORCZAK, BAJLA FRENKEL, BAJLA FRENKIEL, BRONISŁAW GAWLIK, HENRYK GOLASZEWSKI, ABRAM GOLDBERG, KATARZYNA GÓRAK, KATARZYNA GÓRAK, KATARZYNA GÓRAK, WŁADYSŁAW GRABOWSKI, JOSEFA HORVATH, JÓZEF JABŁONOWSKI, ABA JACHIMOWICZ, ROJZA JAKUBOWICZ, ROJZA JAKUBOWICZ, KAROL JANECZKO, BRONISŁAW JASTRZĘBSKI, KURT JAUERING, JENDRZEJCZAK, ABA JOCHIMOWICZ, EDUARD KARLOWSKI, STANISEAW KAWA, STANISLAW KAWA, STANISŁAW KAWA, STANISŁAW KAWA, MIKOŁAJ KIJANYZJA, MIKOŁAJ KIJANYZJA, EDWARD KOCZEWSKI, JAN KOZAK, ANTONI KRAKOWSKI, WLADISLAUS KRATIUK, ZBIGNIEW KUSZNIEWICZ, ZBIGNIEW KUSZNIEWICZ, STEFAN KWIATKOWSKI, WIKTOR LATUSEK, TADEUSZ LEWENS, JAN LEWUS, BRUCHA LIS, BRUCHA LISS, IGNACY LIWOCH, DANIEL MANN, MICHAŁ MARKOWICZ, TEODOR MARKOWSKI, STANISŁAW MATEROWSKI, MIECZYSŁAW MICHAŁOWSKI, JAN MOSKAL, EWALD MÜNDT, MARIA NIEMCZYK, MARIA NIEMCZYK, TADEUSZ NIEMIRA, TADEUSZ NIEMIRA, MARIEM NUTKIEWICZ, CZESŁAW OLEJNIK, HENRYK OSTROWSKI, THERANTIY PANSCHUK, TERESA PANSZUK, LEON PAWŁOWSKI, LEO PIEKARSKI, LEON PIEKARSKI, MARIAN PINDOR, PINDOR, WŁADYSŁAW PRĄCZYŃSKI, ANNA PROKOP, MARIANNA RADZIECKA, WŁADYSŁAW STANIEK, ADAM STĘPNIEWSKI, LUCJAN STOBIECKI, ANTONI STRUZIŃSKI, ADAM STRYKOWSKI, ADAM STRZYKOWSKI, ALEKSANDER SZAREK, ROZALIA SZCZERBINSKI, ROZALIA SZCZERBIŃSKA, JULIAN ŚLIWA, MICHAŁ TOMASZEWSKI, LEON WATROBA, CHANA WEIS, FRANCISZEK WOJCEK, FRANICISZEK WOJCEK, FRANZ WOJCEK, WŁADYSŁAW WOJEWÓDZKI, BRONISŁAW WÓJCIK, TADEUSZ WYRZYKOWSKI, TADEUSZ WYRZYKOWSKI, MARIANNA ZAKRZEWSKA, WINCENTY ZELADA, MIECZYSŁAW ŻOLĄDŹ, MIECZYSŁAW ŻOŁĄDŻ, NAZWISKA NIEZNANE (8 — DZIERZKOWICE), NAZWISKA NIEZNANE (około 20 — KAŁUSZYN), NAZWISKA NIEZNANE (2 — KAPŁONOSY), NAZWISKA NIEZNANE (30 — RADECZNICA-GÓRAJEC), NAZWISKA NIEZNANE (3 — RADZIEJOWICE), NAZWISKA NIEZNANE (5 — SEROKOMLA), NAZWISKA NIEZNANE (25 — TŁUSZCZ), NAZWISKA NIEZNANE (9 — ZAWARZA), NAZWISKA NIEZNANE (48 — GMINA JABŁONNA)

1944

Zginęli 30 lipca

Zginęli 30 lipca

JAN ADAMUS, HERSZ AJZENRAJCH, JOSEF ANIOLCZAK, JOSEF ANIOLCZYK, HENRYK ANTCZAK, GITLA APELEWICZ, RUCHLA AWRONIN, STEFAN BACZUN, TOMASZ BAKIEWICZ, STANISŁAW BARSZCZ, ROMAN BASIŃSKI, TOMASZ BĄKIEWICZ, WLADISLAUS BETKA, WLADYSLAW BETKA, ANTONI BOBER, FRANCISZEK BRONISZEWSKI, FRANCISZEK BUKAŁA, LUDWIK CHARZĘPA, LUDWIK CHARZĘPA, AIDA CHOŻYŃSKA, MARIA CHOŻYŃSKA, ZBIGNIEW CHROSTOWSKI, WŁADYSŁAW CZARNECKI, WŁADYSŁAW CZARNECKI, FRANCISZEK CZEKANSKI, STANISŁAW CZUŁYT, ALEKSANDER DARDZIŃSKI, STEFAN DŁUBAK, STEFAN DŁUBAK, KAZIMIERZ DOMOZYCH, LUCJAN DOMOŻYCH, STANISŁAW DOMOŻYCH, STEFAN DOMOŻYCH, ALEKSANDER DOMSCHALSKI, ALEKSANDER DOMSZALSKI, JAN DORZOWSKA, JAN DOWNAR, FRANCISZEK DRIECHCIARZ, WŁADYSŁAW DROZDOWICZ, ZBIGNIEW DUDEK, ALOJZY DUTKIEWICZ, ALOJZY DUTKIEWICZ, KAZIMIERZ DYNA, RYSZARD DZIELEŃSKI, JAN FARYNIAN, MONIEK FISZER, STANISŁAW FRYDRYCH, WŁADYSŁAW GABON, KAZIMIERZ GAŁKOWSKI, JAN GEFERT, MICHAŁ GEFERT, STANISŁAW GONERA, JAN GRYSINIECKI, JÓZEF GRYT, STANISŁAW GRYZINIECKI, SMOLARCZYK GRZES, STANISŁAW GRZYBOWSKI, STANISŁAW GRZYBOWSKI, STANISŁAW GRZYBOWSKI, ZDENIK HODBOD, SEWERYN JABŁONOWSKI, STANISŁAW JABŁONOWSKI, WŁADYSŁAW JAKUBCZAK, HINDA JAKUBOWICZ, JÓZEF JARZĘBORWSKI, RYSZARD JARZĘBOWSKI, ANTONI JURA, ZYGMUNT KAMIŃSKI, ANDRZEJ KARBOWNIK, ANDRZEJ KARBOWNIK, KAZIMIERZ KATOLIK, KAZIMIERZ KATOLIK, KAZIMIERZ KATOLIK, ROMAN KIELAN, ADAM KLEKOWSKI, SALOMEA KLEMENTYNOWSKI, STANISŁAW KOCHAN, JÓZEF KOGUT, TADEUSZ KOLASIŃSKI, FRANCISZEK KOŁCZ, FRANCISZEK KOMOROWSKI, FRANCISZEK KOMOROWSKI, EDWARD KONECZNY, ANDRZEJ KONIECZNY, MARIAN KONTEK, LEJZAR-LIPMAN KOPELMAN, PIOTR KORYŃCZUK, IGNACY KOTEWICZ, IGNACY KOTEWICZ, L KOTEWICZ, CHRISTA KOWALCZYK, KRYSTYNA KOWALCZYK, HENRYK KOZŁOWSKI, HENRYK KOZŁOWSKI, JAN KROLAK, JOHANN KROLAK, PIOTR KRYŃCZAK, LESZEK KRZESZOWSKI, LUDWIK KUBIAK, MICHAŁ KUCHARYK, ŁUKASZ KUREK, ŁUKASZ KUREK, TADEUSZ KWIATKOWSKI, WŁADYSŁAW KWIATKOWSKI, TADEUSZ LABIK, KAZIMIERZ LEONTIEW, KAZIMIERZ LEONTIEW, ESTERA LEWKOWICZ BORZYKOWS, RYSZARD LODOWSKI, STANISŁAW LOSSY, JAN LUBASZEK, KAZIMIERZ ŁUKASIK, CZESŁAW ŁUZIŃSKI, TADEUSZ ŁUZIŃSKI, PAWEŁ MACHANSKI, JÓZEF MACIAK, JÓZEF MACIAK, STANISŁAW MACIĄŻEK, BOLESŁAW MACIEJCZYK, EDWARD MAKÓWKA, STANISŁAW MAKÓWKA, STANISŁAW MAKÓWKA, WINCENTY MAKÓWKA, WINCENTY MAKÓWKA, FRANCISZEK MANIKOWSKI, ZDZISLAW MARCZALBK, ZDZISŁAW MARCZALEK, ZENON MARCZALEK, ZIDLAUS MARCZALEK, ZDZISŁAW MARSZALEK, MARTIN MARTCZINIEK, KAZIMIERZ MARUDZIŃSKI, STANISŁAW MARUDZIŃSKI, ZYGMUNT MARUDZIŃSKI, ANTONI MATERNA, MARIAN MATRAS, ANTONI MAZGAJ, JAN MĘDRZYCKI, KAZIMIERZ MĘDRZYCKI, I MICHALAK, IGNACY MICHALAK, I MICHALIK, CEZARY MIKLASZEWSKI, CEZARY MIKLASZEWSKI, JAN NAPOROWSKI, GERARD OPACKI, MIKOŁAJ OSTROWIEC, MIKOŁAJ OSTROWIEC, MIKOŁAJ OSTROWIEC, TADEUSZ PACAK, JAN PANTERA, JAN PANTERA, JERZY PARADOWSKI, STEFAN PAZIK, JÓZEF PENAR, STEFAN PERKOWSKI, STEFAN PERKOWSKI, WINCENTY PETRYKOWSKI, WINCENTY PETRYKOWSKI, FELIKSA PIEKIELNA, KAZIMIERZ PIETUCH, ANTONI PITRON, BOGUSŁAW PŁAZA, JÓZEF PODGÓRSKI, JAKUB POTYRAŁA, MIECZYSŁAW POTYRAŁA, WINCENTY POTYRAŁA, WASYL PRYSTUPA, WASYL PRYSTUPA, ZYGMUNT PSZCZÓŁKOWSKI, TADEUSZ RUMAS, ZYGMUNT RYBICKI, ZYGMUNT RYBICKI, ZYGMUNT RYBICKI, WLONKISL SABOTCINSKI, JAKUB SALNIKOW, ALEKSANDER SAWICKI, MARIAN SĄDECKI, JAN SKOWRON, WŁADYSŁAW SŁOWIŃSKI, WŁADYSŁAW SŁOWIŃSKI, WŁADYSŁAW SŁOWIŃSKI, STANISŁAW SMOLEŃ, HENRYK SOŁWICKI, ZEIGIUW SRUITSCHHK, EDWARD STACH, EUSTACHY STACKIEWICZ, STEMPFEL, STEMPFEL, STEFAN STRUGALSKI, WŁADYSŁAW SZCZEPAŃSKI, WŁADYSŁAW SZCZEPAŃSKI, LESZEK SZCZĘŚNIAK, JÓZEF TOKIERMAN, JÓZEF TOKIERMAN, JÓZEF TOKIERMAN, WIKTORIA TRZUPEK, ZDZISŁAW TURKOT, KAZIMIERZ TYCZYŃSKI, KAROL WARCHOŁ, WŁADYSŁAW WARTEJKO, ANDRZEJ WĄSOWICZ, ANDRZEJ WĄSOWICZ, WŁADYSŁAW WERTEJKO, WŁADYSŁAW WERTEJKO, KAZIMIERZ WESOŁOWSKI, KAZIMIERZ WESOŁOWSKI, TADEUSZ WITAS, FELIKS WOLAK, FELIKS WOLAK, JAN WOLAK, ANTONI WOLSKI, ANTONI WOLSKI, STANISŁAW WOLSKI, STEFAN WOLSKI, ROMAN WOZNIAK, ROMAN WOŹNIAK, FRANCISZEK WROBLEWSKI, FRANZ WROBLEWSKI, WACŁAW WRONOWSKI, JERZY WRÓBLEWSKI, JÓZEF WYTWICKI, STANISŁAW ZAJĄC, ANTONI ZAJĄCZKOWSKI, EDWARD ZAŁÓG, JAN ZAPOLSKI-DAWNAR, JAN ZAPOLSKI-DOWNAR, WŁADYSŁAW ZATOŃ, BOLESŁAW ZATOŃSKI, ROMAN ZATOŃSKI, ANDRZEJ ZAWILIŃSKI, JAN ZAWILIŃSKI, WŁADYSŁAW ZAWILIŃSKI, ZYGMUNT ZDANOWICZ, MICHAŁ ZGŁĘBICKI, JAN ZIELIŃSKI, BOLESŁAW ŻARSKI, KAZIMIERZ ŻUKOWSKI, NAZWISKA NIEZNANE (8 — ŻERNICA NIŻNA)

Polskie losy 1939-1945

Niewola jeniecka
Jeńcy polscy, wrzesień 1939 (IPN)

Według powojennych szacunków Biura Odszkodowań Wojennych, w walkach z Wehrmachtem w 1939 roku zginęło około 66000 polskich żołnierzy i oficerów, 134000 zostało rannych, a około 420000 dostało się do niewoli niemieckiej.

Więcej
Roboty przymusowe

Jednym z głównych celów polityki Trzeciej Rzeszy było włączenie zdobytych terytoriów w strukturę gospodarczą Niemiec i maksymalne ich wykorzystanie.

Więcej
Obozy koncentracyjne

Pierwsze obozy koncentracyjne powstały na terenie Niemiec już w marcu 1933 roku. Obozem wzorcowym był Konzentrationslager Dachau, utworzony na podstawie zarządzenia Heinricha Himmlera z 21 marca 1933 roku.

Więcej
Obozy karne i więzienia

Na okupowanych ziemiach Polski Niemcy wprowadzili normy karne obowiązujące w Trzeciej Rzeszy (m.in. niemiecki kodeks karny, ustawy norymberskie, karne prawo wojenne z 1938 roku).

Więcej
Getta. Zagłada Żydów i Romów

Niemal równocześnie z dojściem Hitlera do władzy w 1933 roku, w Niemczech rozpoczęła się dyskryminacja osób uznawanych w doktrynie faszystowskiej za „podludzi”. Do tej kategorii zaliczono Żydów, Cyganów a później także Słowian.

Więcej
Germanizacja

Niemieckie władze okupacyjne dość szybko doszły do wniosku, iż natychmiastowa germanizacja ziem polskich włączonych do Trzeciej Rzeszy nie dokona się tylko poprzez osiedlanie na terenach polskich Niemców.

Więcej
Wysiedlenia

Głównym celem niemieckiej polityki germanizacyjnej wobec zajmowanych terenów było usunięcie z nich obcych ras, a na ich miejsce sprowadzenie i osiedlenie Niemców mieszkających poza krajem

Więcej
Okupacyjna codzienność

1 września 1939 roku rozpoczął nowy etap w życiu mieszkańców Polski. Wojna a następnie pięcioletnia okupacja zmieniły codzienność zwykłych ludzi. Początkowo nie wiedziano, czego się spodziewać po Niemcach.

Więcej

Wydarzenia

Ziemie wcielone do III Rzeszy

1 IX 1939

nalot niemiecki na Wieluń (zginęło ponad 1000 osób)

IX 1939 – IV 1940

Intelligenzaktion (akcja „Inteligencja”) – akcja fizycznej likwidacji polskiej inteligencji oraz polskich warstw kierowniczych na terenie okupowanej Polski

IX-XII 1939

w obozie dla internowanych w Karolewie zamordowano od 4 do 10 tys. osób

IX 1939 - I 1940

seria egzekucji w Lesie Szpęgawskim pod Starogardem Gdańskim (zamordowano od 5 do 7 tys. osób)

28 IX 1939

Zakroczym zamordowanie
przez Wehrmacht 500 jeńców
i 100 mieszkańców miasta

8 X 1939

dekret Hitlera o wcieleniu
północnych i zachodnich obszarów Polski do Niemiec

X 1939 – IV 1940

seria egzekucji w Lesie Piaśnickim pod Wejherowem (zamordowano od 12 do 14 tys. osób) i Mniszku pod Świeciem (zamordowano ok. 10 tys. osób)

X 1939 – III 1941

wysiedlenie z Pomorza
do Generalnego Gubernatorstwa od 120 do 170 tys. osób narodowości polskiej i żydowskiej

XI 1939

pierwsze egzekucje w Lesie
Lućmierskim pod Zgierzem (zamordowano tu ok. 30 tys. osób)

XII 1939 – III 1941

wysiedlenie z Wielkopolski do Generalnego Gubernatorstwa ponad 280 tys. osób

XII 1939

początek wysiedleń z rejencji
łódzkiej (do 1945 objęły 444 tys. osób narodowości polskiej)

II 1940

początek wysiedleń z rejencji
ciechanowskiej (ogółem wysiedlono ok. 25 tys. osób)

II 1940

utworzenie getta w Łodzi

Wiosna 1940

Intelligenzaktion Schlesien –
wymordowanie 2 tys. Polaków na Śląsku

27 IV 1940

decyzja o założeniu obozu
koncentracyjnego w Auschwitz

14 VI 1940

przybycie pierwszego
transportu więźniów do KL Auschwitz

22 IX 1940 – 12 XII 1940

„Akcja Saybusch”
– wysiedlenie 50 tys. Polaków
z Żywiecczyzny

III 1941

wprowadzenie niemieckiej listy narodowościowej

VIII 1941

pierwsze mordy przy użyciu
gazu cyklon B w KL Auschwitz

X 1941

wymordowanie ok. 3 tys. Żydów z okolic Konina

7 XII 1941

uruchomiony zostaje obóz
zagłady w Chełmie nad Nerem (zamordowano w nim ok. 320 tys. Żydów)

III 1942

przybycie do KL Auschwitz
pierwszych transportów Żydów z Francji

Lato 1942

utworzenie sieci ok. 30 obozów „Polenlager” dla Polaków wysiedlanych
ze Śląska

1 XII 1942

utworzenie w Łodzi obozu
karnego dla dzieci i młodzieży

X-XI 1943

przybycie do KL Auschwitz
transportów Żydów z Włoch

18 I 1945

początek „marszu śmierci”
więźniów KL Auschwitz

Generalne Gubernatorstwo

V-VII 1940

przeprowadzenie przez Niemców „Akcji AB”, w ramach której zamordowano 6500 Polaków – w tym ok. 3500 przedstawicieli polskich elitpolitycznych i intelektualnych oraz ok. 3000 przestępców kryminalnych

14 VIII 1940

pierwszy transport Warszawiaków do KL Auschwitz (1666 więźniów)

2 X 1940

utworzenie getta warszawskiego

1 XII 1940

utworzenie przymusowej Służby Budowlanej Baudienst

IV 1941

liczba osób zamkniętych
w getcie w Warszawie osiągnęła najwyższy pułap – 450 tys

Wiosna 1942

rozpoczęcie akcji Reinhard
– masowych wywózek Żydów
do obozów zagłady (wymordowanie ok. 2 milionów osób).

17 III 1942

uruchomienie obozu zagłady w Bełżcu

IV 1942

uruchomienie obozu zagłady
w Sobiborze

13 VII 1942

wymordowanie ok. 1800
Żydów w Józefowie pod Biłgorajem

23 VII 1942

uruchomiono obóz zagłady w
Treblince (zamordowano tu 870 tys. Żydów)

XI 1942–VIII 1943

akcja wysiedleńcza na
Zamojszczyźnie (objęła ponad 100 tys. osób, w tym 30 tys. dzieci)

Jesień 1942–wiosna 1943

nasilenie łapanek ulicznych i wywózek na roboty
przymusowe.

19 IV 1943

wybuch powstania w getcie warszawskim

VI 1943–VIII 1943

akcja pacyfikacyjna na Zamojszczyźnie

14 X 1943

powstanie więźniów obozu koncentracyjnego w Sobiborze

2 II 1944

pacyfikacja przez Niemców
wsi Borów (zamordowano ok. 1200 osób)

22 VII 1944

wymordowanie przez
Niemców ok. 200 więźniów
Zamku Lubelskiego

1 VIII 1944

wybuch powstania
w Warszawie

VIII 1944

wymordowanie przez Niemców i ich sojuszników ok. 10 tys. mieszkańców
warszawskiej Ochoty i ponad 40 tys. mieszkańców warszawskiej Woli

VIII-X 1944

wysiedlenie ok. 500 tys.
mieszkańców Warszawy i ok. 100 tys. mieszkańców miejscowości
podwarszawskich.

9 X 1944

początek planowego burzenia Warszawy przez Niemców